Bedava Yapay Zekâ ile Kod Yazmak: opencode ve Ücretsiz Modeller

"Yapay zekâ ile kod yazmak pahalı" cümlesi artık doğru değil. Ama "tamamen bedava" cümlesi de doğru değil. İkisinin arasında, çoğu kişinin farkında olmadığı geniş bir alan var: aylık 20 dolarlık abonelikler yerine kuruşlarla, bazı işlerde gerçekten sıfır maliyetle çalışmak.

Bunun anahtarı, ödediğiniz şeyin ne olduğunu ayırmak. Bir kodlama aracı kullanırken aslında iki ayrı şey satın alıyorsunuz: aracın kendisi (harness) ve modelin işlemcisi (token). Kapalı ürünlerde ikisi tek pakette geliyor. Ayırdığınızda aracı bedavaya, modeli de çok ucuza bulabiliyorsunuz.

Bu yazıda açık kaynak opencode'u kurup kendi modelinizi takmayı, ücretsiz seçenekleri ve bedavanın gerçek maliyetini anlatıyorum.

Neden bu ayrım önemli?

Harness yazısında anlattığım ayrım tam burada işe yarıyor: model metin girip metin çıkaran bir fonksiyon; harness ise onu döngüye sokan, dosya okutan, komut çalıştıran program. Çıktının kalitesini ikisi birlikte belirliyor.

Kapalı bir üründe bu ikisi ayrılmıyor: abonelik ücreti hem araca hem tokenlara gidiyor ve model seçme hakkınız yok. Açık kaynak bir harness'ta ise araç ücretsiz, model seçimi size ait. Aynı işi bazen onda bir fiyata yapabiliyorsunuz — bazen de daha kötü yapıyorsunuz. Farkı nasıl ölçeceğinizi aşağıda anlatıyorum.

opencode nedir?

opencode, terminalde çalışan açık kaynak bir kodlama ajanı. Kendi API anahtarınızı takıyorsunuz; hangi modeli çalıştıracağınıza siz karar veriyorsunuz. Dokümantasyonunda 75'ten fazla sağlayıcı tanımlı, üstüne OpenAI uyumlu her API'yi elle ekleyebiliyorsunuz.

İki başlangıç yolu var:

Kolay yol — OpenCode Zen. /connect komutuyla bağlanıyorsunuz. Zen, ekibin test edip "bu araçla iyi çalışıyor" dediği model listesi. Yeni başlayan için en az sürtünmeli yol; ücretsiz kullanıma açık modeller dönüşümlü olarak burada yer alıyor.

Esnek yol — kendi sağlayıcınız. Proje kökünde bir opencode.json yazıp istediğiniz API'yi tanımlıyorsunuz.

Kendi sağlayıcınızı tanımlamak

Yapılandırma dosyasının iskeleti şu:

{
  "$schema": "https://opencode.ai/config.json",
  "provider": {
    "myprovider": {
      "npm": "@ai-sdk/openai-compatible",
      "name": "Görünen Ad",
      "options": {
        "baseURL": "https://api.example.com/v1",
        "apiKey": "{env:API_KEY_VAR}"
      },
      "models": {
        "model-id": {
          "name": "Model Görünen Adı",
          "limit": { "context": 200000, "output": 65536 }
        }
      }
    }
  }
}

Dikkat edilecek üç nokta:

• npm alanı. /v1/chat/completions konuşan sağlayıcılar için @ai-sdk/openai-compatible, /v1/responses kullananlar için @ai-sdk/openai. Yanlış paketi seçmek en sık yapılan hata.
• Anahtarı dosyaya yazmayın. {env:API_KEY_VAR} yazımı anahtarı ortam değişkeninden okuyor. opencode.json çoğu zaman depoya giriyor; anahtar orada durmamalı.
• limit bloğu. Bağlam ve çıktı sınırlarını doğru yazmak, aracın uzun oturumda erken kesmesini ya da hata almasını engelliyor.

DeepSeek gibi OpenAI uyumlu API'ler bu kalıba doğrudan oturuyor: baseURL olarak sağlayıcının /v1 adresini, models içine de kullanmak istediğiniz model kimliğini yazıyorsunuz. Model adları sık değiştiği için güncel listeyi sağlayıcının dokümantasyonundan doğrulayın.

Ücretsiz ve çok ucuz seçenekler

Manzara üç katmandan oluşuyor:

1. Gerçekten ücretsiz olanlar. Bazı modeller belirli dönemlerde ücretsiz kullanıma açılıyor ve bu liste dönüşümlü — bugün bedava olan üç ay sonra olmayabilir. Bu yüzden "şu model bedava" diye ezberlemek yerine, sağlayıcının güncel listesine bakma alışkanlığı edinin.

2. Kuruşluk olanlar. Açık ağırlıklı modellerin (DeepSeek, GLM ve benzerleri) token fiyatları, kapalı amiral gemisi modellerin çok altında. Ayda birkaç saat kodlayan biri için fatura dolar değil sent mertebesinde kalıyor.

3. Sabit ücretli kodlama paketleri. Hem opencode tarafında hem sağlayıcılarda, aylık sabit ücretle açık modellere geniş kullanım hakkı veren paketler var. Düzenli çalışıyorsanız kullandıkça ödemeden daha öngörülebilir oluyor.

Hangisinin size uyduğunu belirlemenin tek yolu, bir ay boyunca gerçekten kaç istek attığınızı saymak.

Bedavanın gerçek maliyeti

Şimdi dürüst kısım. Ücretsiz ya da ucuz model kullanmanın görünmeyen bedelleri var:

Araç çağırma kalitesi. Bir ajan içinde modelin en kritik yeteneği, doğru biçimde ve doğru sırada araç çağırabilmek. Sohbette harika cevap veren bir model, araç çağırma biçimini tutturamıyorsa ajan olarak işe yaramıyor. Ücretsiz bir modeli denerken ilk bakmanız gereken şey zekâsı değil, bu.

Bağlam sınırı. Uzun bir oturumda bağlam dolduğunda araç ya özetliyor ya kesiyor. Küçük bağlamlı bir model, çok dosyalı bir refactor işinde ortada kalıyor.

Hız. Ücretsiz katmanlar genelde daha yavaş ve sıra bekletiyor. Otuz turluk bir ajan döngüsünde tur başına birkaç saniye fark, toplamda dakikalara çıkıyor.

Veri politikası. En çok atlanan madde. Ücretsiz bir katman kullanıyorsanız gönderdiğiniz kodun eğitimde kullanılıp kullanılmadığını okuyun. Müşteri kodu gönderiyorsanız bu bir tercih değil, sorumluluk.

Düzeltme süresi. Ucuz model iki kat token harcayıp size yarım saat düzeltme çıkarıyorsa ucuz değildir. Ölçülmesi gereken şey token değil, işin bitme süresi.

Hangi işte ücretsiz model yeter?

Gözlemim şu ayrımda toplanıyor:

Yeter: tarifi net, tekrar eden işler. Test yazmak, boilerplate üretmek, bir dosyayı başka bir biçime çevirmek, basit hata düzeltmeleri, commit mesajı yazmak, kod okuyup özetlemek.

Yetmez: muğlak ve karar gerektiren işler. Mimari kararı, çok dosyaya yayılan refactor, sebebi belirsiz bir hatanın kök nedenini bulmak, tasarım kalitesi gerektiren arayüz işleri.

Bu yüzden en verimli kurulum tek model değil, iş başına model: hacmi ucuz modelle taşıyıp, zor kararı güçlü modele sormak. opencode gibi araçlarda modeli oturum içinde değiştirebildiğiniz için bu pratikte kolay.

Kendi ölçümünüzü nasıl yaparsınız?

Forumlardaki "şu model çok iyi" yorumlarına güvenmeyin; kendi işinizde ölçün. Yöntem basit:

1. Kendi yaptığınız beş temsili görev seçin. Yapay örnek kullanmayın.
2. Aynı beş görevi iki kurulumda da çalıştırın.
3. Üç şeyi not edin: harcanan token, sonucun kabul edilebilir olup olmadığı, ve düzeltmek için harcadığınız süre.
4. Üçüncüyü dakika cinsinden yazın; asıl karar orada çıkıyor.

Bu testi bir kez yaptığınızda tartışma bitiyor: hangi işte hangi modeli çalıştıracağınız kendi verinizden çıkıyor.

Güvenlik: anahtarı takmadan önce

Üçüncü parti bir araca API anahtarı vermek rutin bir iş ama alışkanlıkları baştan kurun:

• Ana hesabınızın anahtarını değil, harcama limiti tanımlı ayrı bir anahtar kullanın.
• Anahtarı ortam değişkeninde tutun; yapılandırma dosyasına yazmayın.
• İlk çalıştırmada telemetri ayarlarına bakın.
• Otomatik komut çalıştırma iznini kısıtlı başlatın, aracı tanıdıkça genişletin.

Bunlar paranoya değil; herhangi bir geliştirici aracına uygulayacağınız standart alışkanlıklar.

Özet

Bedava yapay zekâ ile kod yazmak mümkün, ama doğru cümle şu: aracı bedavaya, modeli çok ucuza alabilirsiniz. Bunun için ödediğiniz şeyi ikiye ayırmanız ve model seçme hakkını elinizde tutmanız gerekiyor.

Bunu yaptığınızda ortaya çıkan asıl kazanç indirim değil, esneklik: her işe uygun modeli çalıştırmak ve tek bir sağlayıcının fiyat kararına bağlı kalmamak.

Model adları, ücretsiz katmanlar ve fiyatlar çok hızlı değişiyor; kurmadan önce sağlayıcının güncel dokümantasyonundan doğrulayın.

Sık Sorulan Sorular

Yapay zekâ ile ücretsiz kod yazılabilir mi?

Kısmen. Kodlama aracının kendisi (opencode gibi açık kaynak harness'lar) tamamen ücretsiz ve bazı modeller dönemsel olarak ücretsiz kullanıma açılıyor. Ancak ücretsiz katmanlar dönüşümlü olduğu için kalıcı bir plan kurmak yerine "araç bedava, model çok ucuz" yaklaşımı daha gerçekçi.

opencode nedir?

opencode, terminalde çalışan açık kaynak bir yapay zekâ kodlama ajanı. Kendi API anahtarınızı takıp istediğiniz modeli çalıştırıyorsunuz; dokümantasyonunda 75'ten fazla sağlayıcı tanımlı ve OpenAI uyumlu her API elle eklenebiliyor.

opencode'a kendi modelimi nasıl eklerim?

Proje kökünde bir opencode.json oluşturup provider bloğuna sağlayıcıyı tanımlıyorsunuz: /v1/chat/completions konuşan API'ler için @ai-sdk/openai-compatible paketi, sağlayıcının baseURL adresi, {env:...} yazımıyla ortam değişkeninden okunan anahtar ve kullanacağınız model kimlikleri. Anahtarı dosyanın içine yazmayın.

Ücretsiz modeller gerçek işte yeterli mi?

Tarifi net ve tekrar eden işlerde (test yazma, biçim dönüştürme, basit düzeltmeler, kod özetleme) çoğu zaman yetiyor. Mimari kararı, çok dosyaya yayılan refactor ve sebebi belirsiz hata ayıklama gibi işlerde aradaki fark token maliyetinin çok üstünde bir zaman kaybına dönüşüyor.

Ucuz model gerçekten ucuz mu?

Ölçmeden bilinmez. Token maliyetine değil işin bitme süresine bakın: iki kat token harcayıp size yarım saat düzeltme çıkaran bir model ucuz değildir. Kendi yaptığınız beş gerçek görevi iki kurulumda çalıştırıp düzeltme süresini dakika cinsinden not edin.

Ücretsiz bir modele kod göndermek güvenli mi?

Sağlayıcının veri politikasını okumadan güvenli varsaymayın; bazı ücretsiz katmanlar gönderilen veriyi eğitimde kullanabiliyor. Müşteri kodu gönderiyorsanız bu bir tercih değil sorumluluk meselesi. Ayrıca harcama limiti tanımlı ayrı bir anahtar kullanın ve anahtarı ortam değişkeninde tutun.